To było w 2011 roku. Zaprosiliśmy wtedy grupę ekspertów i ekspertek do refleksji nad wizją zmian, jakie prawdopodobnie czekają biblioteki, w perspektywie następnych 20 lat. Efektem ich namysłu są spisane wtedy „Scenariusze przyszłości bibliotek”.
Autorzy i Autorki scenariuszy uwzględniali pojawiające się trendy, kierunki zmian w sposobie korzystania z kultury, możliwe efekty rewolucji cyfrowej i przewidywane skutki zmian demografii. Budowali swoje projekcje dostrzegając wyrażane wówczas nadzieje związane z dostępem cyfrowym, ale także obawy o konsekwencje możliwego kryzysu książki i czytelnictwa. Dochodzili do różnych wniosków, między innymi tego, że „biblioteki są w pewnym sensie instytucjami paradoksalnymi – jednocześnie tradycyjnymi i nowoczesnymi, wymagającymi szybkich reform i czerpiącymi siłę ze swojej niezmienności, pozostającymi ostoją w coraz silniej segmentującej się i coraz bardziej chaotycznej kulturze”.
Podczas tegorocznego Kongresu znów zaprosimy Was do rozmowy o przyszłości bibliotek. Dokładnie 15 lat po tamtej publikacji. Jak działać w świecie, w którym najczęściej używanymi do opisu rzeczywistości słowami są: zmienność, niepewność, złożoność i niejednoznaczność (ang. VUCA)? Kiedy w spolaryzowanym społeczeństwie coraz trudniej o dialog? Kiedy nasz entuzjazm dla internetu i narzędzi cyfrowych osłabia świadomość zagrożeń jakie niosą? Zwiększa się intensywność zjawisk i wyzwań związanych z migracjami. Demografowie biją na alarm. Coraz intensywniej obserwujemy i odczuwamy skutki zmian klimatu i słabnącego poczucia bezpieczeństwa.
Chcemy się wspólnie zastanowić, gdzie wobec tych zjawisk sytuują się biblioteki. Jakie kompetencje i powinny mieć osoby, które nimi kierują, a jakie ludzie, którzy je współtworzą? Teraz i w czasie przyszłym.
Odwiedź stoisko Stowarzyszenia Dyrektorek i Dyrektorów Bibliotek INICJATYWY i podłącz się do stacji ładowania. Zasilisz się sieciowym wsparciem: przedstawimy ci naszą ofertę, dowiesz się, gdzie i jak wplątać się w dyrektorską sieć, zyskać przyjazną przestrzeń do dzielenia się doświadczeniami z innymi liderkami i liderami. Rozwijamy się, by wspólnie zadbać o rezyliencję bibliotek i tych, którzy bibliotekami zarządzają. Wyzwań i nagłych zmian nie brakuje, zatem twoim pierwszym krokiem niech będzie zadbanie o zapas energii.
Porozmawiajmy o tym:
Na stoisku LABiB chcemy zaprosić uczestniczki i uczestników do dzielenia się doświadczeniem i wspólnego namysłu nad praktyką pracy w bibliotekach. Zebrany materiał chcielibyśmy później opracować i opublikować (np. w formie krótkiego podsumowania/miniraportu).
Porozmawiajmy o tym:
Odwiedź stoisko NCK, gdzie rozmawiać będziemy o doświadczeniach z realizacji programów wzmacniających rolę bibliotek w społecznościach lokalnych. To przestrzeń rozmowy o codziennej pracy bibliotek, rozwoju kompetencji zespołów bibliotecznych oraz budowaniu biblioteki jako „trzeciego miejsca” – ważnego dla mieszkańców i lokalnych partnerów. Na stoisku porozmawiasz o pracy z lokalną społecznością i oddolnych inicjatywach, współpracy z samorządami, planowaniu działań oraz budowaniu partnerstw i koalicji, które pomagają bibliotekom odpowiadać na realne potrzeby środowiska.
Podziel się doświadczeniem swojej biblioteki, opowiedz o wyzwaniach i dobrych praktykach oraz sprawdź, jak doświadczenia innych z programów typu BLISKO czy POMOSTY mogą realnie wspierać Twoją codzienną pracę.
Porozmawiajmy o tym:
Wzajemnia została rozwinięta jako praktyczne, rozwiązanie wspierające biblioteki i inne instytucje kultury w budowaniu lokalnych wspólnot wsparcia. Wzmacnia rolę biblioteki jako miejsca spotkań, odpowiada na wyzwania samotności, izolacji i kryzysów społecznych oraz wspiera uczestników i zespoły w rozwijaniu kompetencji pracy z grupami. Nie zastępuje profesjonalnej pomocy, ale ją uzupełnia. Model opiera się na prostych, jasno opisanych standardach i został zaprojektowany tak, by można było go wdrażać w bibliotekach, które mają szczególny potencjał do rozwijania tego typu działań.
Na stoisku pokażemy Wzajemnię „od środka” — wypracowane w ramach testowania narzędzia, materiały i doświadczenia z bibliotek — oraz zaprosimy do rozmowy o tym, jak takie grupy uruchamiać w konkretnych warunkach: jakie zasoby są w Waszej bibliotece dostępne, czego Wam brakuje i jak robić to bez przeciążenia zespołu.
Porozmawiajmy o tym:
Zapraszamy na stoisko Instytutu Książki – państwowej instytucji kultury, która promuje polską literaturę na świecie oraz popularyzuje książki i czytelnictwo w kraju. Jednym z ważnych elementów naszej misji jest także przygotowanie bibliotek do podjęcia wyzwań zmieniającej się rzeczywistości, dlatego od kilkunastu lat wspieramy je w ramach „Infrastruktury bibliotek” oraz innych programów i projektów. Chcemy, by biblioteki były instytucjami, których funkcje wykraczają poza magazynowanie i wypożyczanie książek. To w nich powinno znaleźć się miejsce na dyskusje, wymianę doświadczeń i obcowanie z kulturą. Dotujemy działania inwestycyjne, by biblioteki zmieniały się w miejsca nowoczesne, dostępne, inkluzywne i przyjazne.
Odwiedź stoisko, porozmawiaj z naszymi pracowniczkami i pracownikami i dowiedz się, jakie projekty biblioteczne realizujemy i planujemy wdrażać w najbliższym czasie?
Porozmawiajmy o tym:
Na naszym stoisku chcemy zaprezentować Wam działania Fundacji m. in. Biblioteka jako stacja ratunkowa czytelnictwa, przestrzeń ojcowskiej obecności, lokalne współprace, europejska kreatywność.
Porozmawiajmy o tym:
W naszej przestrzeni kuluarowej porozmawiamy o metodach prowadzenia dialogu i tworzenia angażujących spotkań dla dorosłych oraz młodych ludzi. Pokażemy, jak wykorzystywać metodę Odważnych Rozmów i sesje dialogowe do budowania współpracy, wzmacniania głosu uczestników i tworzenia aktywnych społeczności.
Porozmawiajmy o tym:
Akademie PRB to pierwszy program rozwojowy zaprojektowany specjalnie dla kadr bibliotek publicznych oparty na diagnozie potencjału (Test Gallupa®) i dający możliwość rozwoju osobistego w relacji 1:1 z coachem oraz rozwoju kompetencji specjalistycznych – nowych, potrzebnych już i w przyszłości. Na początku 2027 roku ruszy rekrutacja do kolejnej, trzeciej już edycji. Zapraszamy! Na naszym stoisku szybko sprawdzisz, czy Akademia jest dla Ciebie.
Porozmawiajmy o tym:
Głęboko wierzymy, że każda biblioteka może być miejscem, w którym rozmawia się o zmianie klimatu i podejmuje działania lokalne ograniczające jej skutki. Na naszym stoisku pokażemy Wam jak to zrobić. Nie musisz być ekspertem/ ekspertką. U nas znajdziecie gotowe materiały edukacyjne, scenariusze zajęć, pomysły na warsztaty i szkolenia.
Porozmawiajmy o tym:
Na naszym stoisku będzie można nie tylko poznać, ale też przećwiczyć krótkie aktywności budujące odporność psychospołeczną. Bazując na doświadczeniach programu „Biblioteka dla Wszystkich” przedstawimy krótkie formy aktywności, które będziecie mogły_li potem same/sami zaproponować w bibliotece. Będziemy czerpać z metody TeamUp i Heart, kompetencji przyszłości oraz integracji sensorycznej.
Porozmawiajmy o tym:
Prezes zarządu Fundacji im. Stefana Batorego. Dziennikarz, pisarz, publicysta tygodnika „Polityka”. Członek Polskiego PEN-Clubu i European Council on Foreign Relations. Prowadzi blog „Antymatrix”.
Współautor „Scenariuszy przyszłości bibliotek” z 2011 r.
Związana z edukacją kulturalną od 2014 r. Od 2016 r. zastępczyni dyrektora Miejskiej Biblioteki Publicznej w Legionowie. Entuzjastka facylitacji, badań w kulturze, wszelkich działań wspólnototwórczych i wspierających aktywność obywatelską.
Menadżerka kultury, bibliotekarka, dyrektorka przeprowadzająca biblioteczne rewolucje w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Wołominie od 2013 roku.
Od ponad 20 lat rozwija kompetencje, udziela wsparcia i tworzy pozytywny wizerunek bibliotekarstwa, biorąc udział w wielu programach m. in: w Programie Liderskim Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, programie „Kieruj w dobrym stylu”, Programie Rozwoju Bibliotek. Jest członkinią zarządu Stowarzyszenia Dyrektorek i Dyrektorów Bibliotek INICJATYWY i Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, Oddziału Warszawskiego. Prowadzi warsztaty z rzecznictwa, liderstwa w działaniu, komunikacji w zespole.
Działania na rzecz społeczności lokalnej, budowanie partnerstw, sieciowanie regionalne, debaty z mieszkańcami, tworzenie Strefy Innowacji, Grupy Inicjatywy, to jej pasja i codzienne wyzwania. Wraz z bibliotecznym zespołem tworzy na mapie Wołomina miejsce dialogu i integracji lokalnej.
Od początku swojej pracy zawodowej związana z Biblioteką Publiczną Miasta i Gminy w Jarocinie. Jest absolwentką Programu Liderskiego PAFW oraz programu dla dyrektorek i dyrektorów bibliotek „Kieruj w dobrym stylu”. Doświadczenie zdobywała, przechodząc przez wszystkie szczeble bibliotecznej hierarchii, pracowała m. in. w filii szpitalnej, przynosząc chorym książki do łóżka. Od 2009 roku ma przyjemność kierować jarocińską biblioteką. Lubi mierzyć się z nowymi wyzwaniami. Praca jest jej pasją i ma nadzieję, że tak jej zostanie. Chciałaby, aby biblioteka, którą kieruje, była miejscem, do którego lubią przychodzić zarówno użytkownicy, jak i pracownicy. Ciągle pracuje nad tym, aby przyciągać do biblioteki różne środowiska i z różnymi potrafić współpracować, a także dobrze kierować zespołem. Bliska jest jej idea oddolnego wspierania kadry zarządzającej bibliotekami publicznymi w Polsce, aktywnie działa w ogólnopolskiej Grupie InicJaTyWy, sieciującej dyrektorki i dyrektorów bibliotek z całej Polski. Jest prezeską Stowarzyszenia Dyrektorek i Dyrektorów Bibliotek INICJATYWY.
fot. Przemo Maćkowiak
Ekspertka ds. procesów rozwojowo-edukacyjnych, coachka i facylitatorka
Bibliotekarz z pasji i wykształcenia, laureat III miejsca w ogólnopolskim konkursie „Bibliotekarz Roku 2020”. Od lat związany z MBP w Opolu, gdzie przeszedł drogę od kierownika Oddziału Dziecięco-Młodzieżowego po stanowisko dyrektora, konsekwentnie budując wizerunek biblioteki jako instytucji „nowych czasów”.
W swojej pracy kładzie szczególny nacisk na bibliotekę jako żywą tkankę społeczną, która – zgodnie ze współczesnymi scenariuszami rozwoju – nie jest jedynie magazynem zbiorów, lecz przede wszystkim platformą relacji i wymiany idei. Jest inicjatorem nowatorskich rozwiązań zwiększających dostępność kultury, takich jak usługa „Wygodne zwroty w całej sieci” czy projekty integrujące społeczność lokalną.
Jako dyrektor skutecznie łączy funkcję biblioteki z rolą progresywnego centrum kultury. Aktywnie pozyskuje fundusze na projekty m.in. z zakresu promocji czytelnictwa, ekologii, zrównoważonego rozwoju oraz dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami. Wierzy, że przyszłość bibliotek leży w ich zdolności do szybkiego reagowania na zmiany społeczne i technologiczne, przy jednoczesnym zachowaniu statusu bezpiecznego, darmowego i otwartego dla wszystkich „dobra wspólnego”.
Prywatnie miłośnik reportażu, biografii i fantastyki, który w codziennym zarządzaniu udowadnia, że biblioteka to najbardziej elastyczna i potrzebna instytucja współczesnego miasta.
Absolwentka historii na Uniwersytecie Gdańskim oraz studiów podyplomowych Marketing kultury (Uniwersytet Warszawski), Innowacyjne praktyki public relations (Uniwersytet Gdański) i Psychologia przywództwa na Uniwersytecie SWPS.
Z bibliotekami związana zawodowo od ponad 20 lat, od kwietnia 2016 r. pełni funkcję dyrektorki Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdyni, jest jednocześnie prezeską Stowarzyszenia Labib działającego na rzecz rozwoju bibliotek i środowiska bibliotekarskiego. Pomorska Bibliotekarka Roku 2025.
Interesuje się psychologią pracy i organizacji pracy, tematyką związaną ze strategiami instytucji kultury, przywództwem i pracą zespołową. Jest ambasadorką rzecznictwa i idei biblioteki jako dobra wspólnego oraz facylitatorką job craftingu.
fot. A. Rezulak
Pracuje jako koordynatorka programów związanych ze zdrowiem psychicznym. Łączy doświadczenie pracy w obszarze interpretacji dziedzictwa w instytucji kultury (Małopolski Instytut Kultury w Krakowie) z treningiem psychoterapeutycznym (Instytut Psychologii Procesu) i doświadczeniem pracy w organizacjach pozarządowych, w programach związanych z wsparciem psychospołecznym grup wrażliwych (kiedyś Polska Akcja Humanitarna, niedawno Fundacja Save the Children, obecnie Fundacja Project Hope). Wspierała ludzi w sytuacjach kryzysowych na granicy białoruskiej i ukraińskiej. Bliskie jest jej szukanie sensu z chętnymi do tego osobami i zespołami.